Szparagi - samo zdrowie

Do niedawna nie były zbyt popularne w naszym kraju, ale na szczęście doceniliśmy w końcu ich walory. Szparagi to bowiem samo zdrowie, są bogate m.in. w witaminy C, E, A, beta karoten, fosfor i kwas foliowy. Cenili je już starożytni, a kulinarna tradycja tej rośliny sięga aż 4500 lat. Początkowo delektowano się szparagami dzikimi - najlepsze z nich rosły podobno na zboczach Apenin, sławę zyskały również te z wulkanicznych wysp Zatoki Neapolitańskiej. Z czasem zaczęto je uprawiać i dzisiaj plantacje szparagów można znaleźć niemal na całym świecie. Jednak długo były potrawą dostępną wyłącznie dla zamożnych warstw społecznych, chłopi i drobne mieszczaństwo nawet nie wiedzieli o istnieniu takiego rarytasu.

Szparagi to wieloletnia zielona roślina z rodziny liliowatych. Składa się z ukorzenionej podziemnej łodygi zwanej karpą i pędów, czyli gałęziaków. Wiosną pędy zaczynają rosnąć i wyłaniają się spod ziemi. I właśnie ta część rośliny, zwana wypustkami, jest obiektem westchnień wielu smakoszy. Aby szparagi smakowały należycie, należy pędy jak najszybciej zebrać, ponieważ po pewnym czasie wypustki stają się zielonymi łodygami, z których wyrastają delikatne gałązki.

Aby uzyskać wypustki odpowiedniej długości (22-27 cm), usypuje się niewielkie kopczyki, które powodują, iż wypustka przebijając się przez grubszą warstwę ziemi, dłużej zachowuje swój kolor i delikatną strukturę.
Szparagi wymagają troskliwej opieki – najlepiej czują się w lekkiej glebie, dobrze nawiezionej, regularnie pielonej i wyściółkowanej. Zbiera się je dopiero po trzech latach od posadzenia. Zbiorów dokonuje się wyłącznie ręcznie – trwają średnio dwa, trzy miesiące i rozpoczynają się w marcu. Pędy ścina się codziennie. Ponieważ łodygę zrywa się w pełni wzrostu, jest bardzo delikatna i łamliwa, a ścięcie nie powstrzymuje jej wzrostu. Jak najszybciej należy więc umieścić ją w wilgotnym i chłodnym pomieszczeniu, by nie traciła charakterystycznego smaku, aromatu i delikatnej konsystencji.

Obok szparagów białych, cenione są również fioletowe i zielone. Najsmaczniejsze są górne części pędu. Szparagów się nie obiera, ponieważ pod skórką znajduje się najwięcej składników odżywczych: m.in.: sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, fosfor, fluor, chlor, jod, karoten, witaminy: A, C, E, B1, B2, B6, C; kwasy: nikotynowy, pantotenowy, foliowy i szczawiowy. Najlepiej gotować je w wąskim, ale wysokim garnku. Szparagi podaje się polane masłem z zarumienioną tartą bułką, wyśmienicie smakują również pod beszamelem.
Są niskokaloryczne i lekkostrawne, mają działanie przeczyszczające i moczopędne, cenione są również jako środek kojący nerwy i przeciwreumatyczny.