Orzechy - smakołyk dla mózgowców

„Jacek Konopka w gąszczu dąbrowy znalazł na drodze orzech laskowy. Brawo! – zawołał. – Nie lada gratka, to będzie prezent dla mego dziadka...”

„Orzeszek” Igor Sikirycki

W polskiej tradycji orzechy są symbolem szczęścia. Dlatego stanowią nieodzowny element polskich wigilijnych stołów - ich obecność wróży pomyślność domowi. Ale orzech to także ulubiony smakołyk intelektualistów. W starożytności orzech włoski uważany był za symbol czaszki ludzkiej. Jego zielona pokrywa miała odwzorowywać skórę, skorupka - czaszkę, a owoc orzecha – mózg. Być może stąd właśnie bierze się fakt, że orzechy powszechnie są uważany za owoce, którymi należy się zajadać, aby stać się mądrzejszym.

Tak, czy inaczej, warto je jeść, ponieważ nawet niewielka ilość orzechów zapewnia dzienne zapotrzebowanie ludzkiego organizmu w nienasycone kwasy tłuszczowe, które korzystnie wpływają na układ krwionośny, zapobiegają atakom serca oraz zmniejszają stężenie złego cholesterolu. Orzechy ponadto obniżają poziom cukru we krwi, a także pobudzają pracę mózgu i łagodzą stany depresyjne. W medycynie chętnie wykorzystywane są również w terapii przeciw miażdżycy i nowotworom.
Owoce te są także nieocenionym źródłem witamin A, C i E oraz wapnia, magnezu, potasu i fosforu. Ale przy całym swoim dobrodziejstwie, orzechy mają jedną wadę – są wysokokaloryczne. Na przykład 100 g orzechów włoskich dostarcza aż 680 kcal, a laskowych 645 kcal. Nie należy o tym zapominać…

Dziadek do orzechów radzi
Orzechy, to nie tylko drogocenne wartości odżywcze, idealny dodatek do ciast, deserów i potraw. Źle przechowywane, niedojrzałe lub zbyt stare mogą okazać się szkodliwe. Dlatego wart pamiętać, że:
- orzechy w skorupce najlepiej przechowywać w suchym i chłodnym miejscu i w żadnym wypadku nie pozwolić, aby obrosły pleśnią, gdyż taka pleśń jest źródłem rakotwórczych substancji.
- niedojrzałe orzechy z charakterystyczną miękką, zieloną skórką, zawierają substancję, z której tworzą się trujące cyjanki.
- orzechy ziemne mogą być silnymi alergenami.
Dlatego, aby zachować całe bogactwo wartości odżywczych jakie posiadają nasiona, należy wybierać zawsze świeże i dojrzałe. Natomiast obrane, mielone lub tarte owoce nie powinny być przechowywany zbyt długo, gdyż szybko tracą swoje drogocenne wartości odżywcze.

Twardy orzech do zgryzienia – klasyfikacja orzechów
Orzechem nazywa się suchy owoc, który złożony jest z nasienia pokrytego skórką i otoczonego twardą łupiną. Do nich zaliczamy orzechy laskowe, jadalne kasztany oraz niejadalne żołędzie. Ale orzechami nazywamy także różnego rodzaju owoce otoczone łupinką, które tak naprawdę orzechami nie są. Zaliczyć do nich możemy orzeszki ziemne – to rośliny strączkowe oraz orzechy włoskie, kokosowe i migdały – pestkowce.

Orzech włoski - jest jednym z najstarszych drzew. Pochodzi z Azji Mniejszej i krajów Morza Kaspijskiego. Służy do produkcji past oraz oleju. Z orzechów włoskich wytwarza się również bardzo skuteczną przy dolegliwościach żołądkowych ,orzechówkę.
Orzech laskowy – to owoc leszczyny. Jego urodzaj zależy od kaprysów pogody. Orzechy te bardzo pożywne, posiadają około 60% tłuszczu.
Orzechy ziemne – czyli arachidowe, botaniczne nie są orzechami, lecz owocami strączkowymi, jak groch czy fasola, z tą różnicą, że wykopuje się je z ziemi. Produkuje się z nich masło orzechowe i olej.
Orzeszki nanercza – ojczyzną ich jest Brazylia. Posiadają około 40 % tłuszczu są bardzo pożywne i kaloryczne.
Orzeszki cola – produkuje się z nich coca colę. Owoce z drzewa cola powszechnie uprawianego w Afryce zawierają ok. 3% kofeiny i ułamek procenta teobrominy. Dlatego napój z tych owoców działa orzeźwiająco. Same orzeszki mają także zastosowanie w medycynie.
Migdały – dzielimy na słodkie i gorzkie . Wykorzystywane powszechnie w kuchni, są także składnikiem marcepanu.
Orzechy kokosowe – największe orzechy z grubą warstwą miąższu, których wnętrze wypełnione jest białym, słodkim mleczkiem. Mleczko kokosowe jest podstawowym składnikiem kuchni indonezyjskiej. Z miąższu natomiast produkuje się masło i olej, wiórki wykorzystywane są do wyrobu makaronów kokosowych i słodyczy.
Makadamia – największe plantacje są na Hawajach i w Indonezji. Te miękkie i smaczne orzeszki są podawane jako deser lub jako dodatek do koktajli.
Orzeszki brazylijskie – dobrze przechowują się w skorupce, ale po rozłupaniu bardzo szybko wysychają.

autorem zdjęcia jest Krzysztof Falkus (Senn)
www.dafresh.com/gfoto