Kuchnia śląska

Z caÅ‚Ä… pewnoÅ›ciÄ… jest jednÄ… z najbardziej rozpoznawalnych kuchni w kraju. Podobno niezdrowa, kaloryczna i tÅ‚usta, ma jednak tÄ™ zaletÄ™, że jest smaczna. Wciąż rosnÄ…ca popularność naszej regionalnej kuchni sprawiÅ‚a, że krupnioki, rolady czy kluski Å›lÄ…skie można spotkać niemal w każdej polskiej restauracji – od BaÅ‚tyku po Tatry. Jak twierdzÄ… znawcy, to jednak nie wszystko, co możemy zaoferować Å›wiatu: mamy dla smakoszy przynajmniej setkÄ™ daÅ„ – zarówno tych prostych, jak i bardziej wyszukanych.

Tradycyjne Å›lÄ…skie potrawy można podzielić na dwie gÅ‚ówne grupy. PierwszÄ… tworzyÅ‚y posiÅ‚ki jadane w tygodniu: nieskomplikowane, ale pożywne, przygotowywane ze skÅ‚adników  powszechnie dostÄ™pnych i niedrogich. ByÅ‚y to przede wszystkim zupy, takie jak: wodzionka (klarowna zupa z chleba, z dodatkiem czosnku) oraz zupa na zakwaszonej mÄ…ce z kartoflami, czyli żur. W tej grupie znajdujÄ… siÄ™ także krupnioki i Å¼ymloki, przygotowywane z kaszy lub tartej buÅ‚ki wymieszanych z wieprzowÄ… krwiÄ….

Druga grupa to dania Å›wiÄ…teczne, bardziej zÅ‚ożone i zróżnicowane. Znajdziemy tutaj m.in.: niedzielny rosóÅ‚ z makaronem (czasami także z  kluseczkami z wÄ…troby), kluski z gotowanych, tartych kartofli, gotowanÄ… czerwonÄ… kapustÄ™ oraz roladÄ™, czyli zwiniÄ™ty pÅ‚at woÅ‚owego miÄ™sa z musztardÄ…, boczkiem i ogórkiem w Å›rodku.
WÅ›ród Å›wiÄ…tecznych daÅ„ szczególne miejsce zajmujÄ… potrawy wigilijne. Na wieczerzÄ™ przygotowywano specjalne dania, które zarezerwowane byÅ‚y wyÅ‚Ä…cznie na tÄ™ okazjÄ™ – pieczony karp, opiekane Å›ledzie w zalewie octowej, Å›ledzie w Å›mietanie, kapustÄ™ z grzybami, makówki (buÅ‚ka, mak mielony i gotowany z mlekiem oraz bakaliami), moczkÄ™, którÄ… przygotowywaÅ‚o siÄ™ z: kompotów jabÅ‚kowego lub Å›liwkowego, z suszonych Å›liwek, Å›wiÄ…tecznego piernika, ciemnego piwa, orzechów wÅ‚oskich i laskowych, rodzynek i innych bakalii. Na Opolszczyźnie obowiÄ…zkowo musiaÅ‚a siÄ™ znaleźć na wigilijnym stole zupa grochowa. Podawano tam także sÅ‚odkÄ… zupÄ™ migdaÅ‚owÄ…. Na ÅšlÄ…sku CieszyÅ„skim jadano natomiast zupÄ™ grzybowÄ… z gaÅ‚uszkami (kluseczkami) albo fasolowÄ… z suszonymi owocami.

Nieco mniej obfity jest stóÅ‚ wielkanocny. Ale i tutaj odnaleźć można prawdziwe rarytasy, jak np. jaja gotowane na twardo i moczone w specjalnej zalewie z Å‚upin cebuli i kminku. Nieodzownym elementem Å›wiÄ…tecznego lub niedzielnego obiadu jest także koÅ‚ocz z serem lub makiem.
WÅ›ród tradycyjnych Å›wiÄ…tecznych potraw Å›lÄ…skich znaleźć można także: bytomskie kamyki – czyli ciasto na miodzie i mleku, z dodatkiem przypraw korzennych i powideÅ‚, piernik z marcepanem, siemieniotkÄ™ – wigilijne danie o konsystencji budyniu lub zupy z utÅ‚uczonych konopi oraz Å›lÄ…ski kompot wigilijny z suszonych owoców.

To oczywiÅ›cie zaledwie część bogatej oferty kulinarnej ÅšlÄ…ska. Ważne, by w pogoni za dietetycznymi nowinkami nie zapominać o tym, czym może nas zachwycić. I chociaż przygotowanie tych potraw wymaga sporo czasu, cierpliwoÅ›ci i doÅ›wiadczenia, może warto niekiedy poÅ›wiÄ™cić im nieco uwagi, by nie przepadÅ‚y w powodzi hamburgerów i coca-coli.